Ngày:
Tiết 15,16: CHƯƠNG II: BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HOÁ HỌC
- ĐỊNH LUẬT TUẦN HOÀN
Bài 9. BẢNG TUẤN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HOÁ HỌC

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1. Về kiến thức:
HS biết: - Nguyên tắc xây dựng BTH
HS hiểu: - Cấu tạo BTH
- Mối quan hệ chặt chẽ giữa cấu hình electron nguyên tử với vị trí
của nguyên tố trong BTH.
HS vận dụng: - XĐ vị trí của nguyên tố trong BTH.
2. Về thái độ: - Tin tưởng vào khoa học
- Tính cần cù, tỉ mỉ.
II. CHUẨN BỊ :
1. Giáo viên: - Hình vẽ ô nguyên tố phóng to
- BTH các nguyên tố hoá học, dạng dài.
2. Học sinh: - Ôn lại cách viết cấu hình electron nguyên tử của các ngtố
III. PHƯƠNG PHÁP : Trực quan, tư duy logic, hoạt động nhóm, đàm thoại.
IV. NỘI DUNG TIẾT HỌC : Tiết 15
1. Ổn định lớp.
2. Bài mới:
Vào bài : Ở lớp 9, các em đã làm quen với BTH các nguyên tố hoá học. bây giờ ta sẽ tìm hiểu xem BTH được xây dựng dựa trên nguyên tắc tắc nào, cấu tạo BTH ra sao.
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
NỘI DUNG GHI BẢNG

Hoạt động 1: Nguyên tắc sắp xếp các nguyên tố trong BTH
HS thảo luận theo nhóm, quan sát BTH và rút ra nhận xét:
- Đthn của các nguyên tố trong cùng 1 hàng ngang, trong cùng 1 cột dọc?
- Số lớp electron của các nguyên tố trong cùng 1 hàng ngang
- Số e hoá trị của các nguyên tố trong cùng 1 hàng ngang, trong cùng 1 cột dọc?
- Nguyên tắc sắp xếp các nguyên tố vào BTH? Lấy ví dụ minh hoạ?
I. Nguyên tắc sắp xếp các nguyên tố trong BTH :
1. Nguyên tắc sắp xếp : SGK

GV tổng kết, bổ sung, ghi bảng và lưu ý cho HS: cách tính số electron hoá trị.

Lưu ý: - Electron hoá trị là những electron có khả năng hình thành lkhh.












Hoạt động 2: Cấu tạo Bảng tuần hoàn
GV treo hình ô nguyên tố H, Al lên bảng
HS đọc SGK, quan sát hình vẽ rồi lên bảng ghi chú thích cho những kí hiệu và con số trong ô ngtố
GV bổ sung, tóm lược các thành phần của ô ng.tố và nhấn mạnh những thành phần không thể thiếu trong 1 ô nguyên tố như: Kí hiệu nguyên tố, số hiệu nguyên tử, NTKTB. Ô ngtố là đơn vị nhỏ nhất cấu tạo nên BTH. Mỗi nguyên tố chiếm 1ô, BTH hiện có khoảng 110 ô.
- Số e hoá trị = số e LNC + số e ở p lớp d sát lớp ngoài cùng
2. Ví dụ:
a) H (Z=1): 1s1
He (Z=2): 1s1 1 lớp e
-> xếp vào hàng ngang thứ nhất
b) Li (Z=3) : 1s22s1
Na(Z=11): 1s22s22p633s1
đều có 1e hoá trị
-> xếp vào cột dọc thứ nhất
II. Cấu tạo Bảng tuần hoàn
1. Ô nguyên tố:
- Ví dụ: SGK
- Kết luận: Ô nguyên tố là đơn vị nhỏ nhất cấu tạo nên BTH. Mỗi nguyên tố chiếm 1 ô. BTH có khoảng 110 ô.



Hoạt động 3: Chu kì
HS thảo luận theo nhóm, đọc SGK, quan sát BTH và nhận xét:
- Chu kì là gì?
- Có mấy chu kì,
- có mấy chu kì, mỗi chu kì có mấy hàng? STT chu kì được tính ntn?
- Số lượng nguyên tố trong mỗi chu kì? Giải thích?
- Cấu hình electron của ngtố đầu, giữa, cuối chu kì từ đó suy ra số lớp e, số e LNC, là nguyên tố KL-PK hay KH?
GV tổng kết, bổ sung, ghi bảng tới chu kì 4:
CK
Số nguyên tố
Cấu hình e
Số lớp e
Tính chất

1
Z=1->Z=2
(2 nguyên )
1sa (a = 1,2)
Z=1: 1s1
Z=2 : 1s2
1

H(PK)
He(KH)

2
Z=3-> Z=10
(8 nguyên tố)
[He] 2sa 2pb
a = 1 -> 2,b = 1 -> 6
Z=3: [He]2s1
Z=10: [He]2s22p6